संत नामदेवांच्या चमत्कारातील विज्ञान

Updated: Oct 17, 2020

भक्तशिरोमणी संत नामदेव रायांच्या चरित्रात बालपणापासून त्यांच्या जीवनात घडलेल्या अनेक अद्भुत घटना वर वर पाहणाऱ्यांना व  नवविद्येचा अभ्यास करणाऱ्यांना या भाकड कथा वाटतात. व श्रद्धावान त्या घटनांवर विश्वास ठेवून नामदेवरायांना वारंवार प्रणाम करतात. संत नामदेवरायांच्या चरित्रातील बऱ्याच  चमत्कारांचा योगशास्त्रीय दृष्टीने उलगडा करणे फारसे कठीण नाही.

चमत्कार म्हणजे काय ? :  ज्या घटनेमागचा शास्त्रीय कार्यकारणभाव उलगडला कि ती घटना चमत्कार होय. आफ्रिकेमधील  रानटी टोळ्यांनी जेंव्हा बंदुकीचा  पहिला प्रयोग पहिला, आणि एक लोखंडी नळी दूर अंतरावरून कोणत्याही प्राण्याचा वेध घेऊन त्याचा तात्काळ मृत्यू घडवून आणते. तेंव्हा त्यांना तो महान चमत्कार वाटला. पार्थिव वास्तूच्या ठिकाणी असलेल्या सुप्त व प्रगट सामर्थ्याचा शोध घेणारे शास्त्र म्हणजे आधुनिक विज्ञान होय. ते मानवाच्या सुखासाठी झपाट्याने वाढत आहे. वाफ, वीज, अणुशक्ती, टीव्ही, कॉम्पुटर, मोबाईलमुळे मानव सृष्टीवर ताबा मिळवू लागला.

अपार्थिव विश्वाचा शोध लावण्याचे प्रयत्न मानवाने केले आहेत. विश्वान्तर्गत गुढस्थ , सूक्ष्म शक्तीचा शोधही घेतला आहे. त्याचे एक सुव्यवस्थित शास्त्र मानवाने बनवले होते. मनुष्य हा केवळ स्थूल, पार्थिव, दृश्यमान, शरीरात वास्तव्य करीत नसून, अतिसूक्ष्म अशा वायुमय देहाने तो विश्वात वावरत असतो. हा वायुमय तेजस्वी अंगुष्ठ प्रमाण लिंग देह (सूक्ष्म) विश्वातल्या शक्तीशी तादात्म्य पाऊ शकतो. व विश्वातून अनेक प्रकारची इच्छाशक्ती तो खेचून घेऊ शकतो. त्यासाठी यम, नियम, निर्बंध, कार्यावली, कर्मशुद्धी, इ. आपल्या ऋषीमुनींनी ही धारणा तयार करून ठेवली. त्या शास्त्रातील प्रवीण असणारे स्वतःसाठीच त्या ज्ञानाचा उपयोग करीत होते. मंत्र शास्त्र तंत्र शास्त्र, सूर्यविज्ञान, योगशास्त्र, इ. द्वारा विश्वाच्या बुडाशी असलेल्या अनेक अज्ञेय शक्तींचा शोध घेत होते.

यूरोपातील विद्वान शास्त्रज्ञांचे लक्ष या घटनांकडे आजकाल वेधले आहे. थिऑसॉफिकल सोसायटीच्या विद्यमाने अशा घटनांच्या पाठीमागील शास्त्र